Actuele situatie
Water niveau in de vijver: Voldoende
Vijver opgepompt vandaag: 0 L
Sproeien opgepompt vandaag: 0 L
Gevallen regen vandaag Netatmo: 0,2 mm
Verwacht regen rest van de dag KNMI: 5,9 mm
Buitentemperatuur Netatmo: 17,1 °C
Gemiddelde lekkage per dag tot nu toe: 5 mm
Regenwater wordt opgevangen in de poel (wadi); als de poel dreigt droog te vallen, wordt er grondwater uit een waterput bijgepompt. Home Assistant (open source) bewaakt het waterniveau van de poel en schakelt de pomp automatisch in wanneer dat nodig is.
Dagelijks wordt de waterbalans berekend; het resultaat van regen, verdamping, opgepompt water en het vermoedelijke verlies naar de bodem. Zo wordt zichtbaar hoe de doorlatendheid van de bodem zich ontwikkelt.
DE POEL (WADI) VOOR HET OPVANGEN EN VASTHOUDEN VAN REGENWATER
De op het dak gevallen regen loopt naar de poel (wadi). Als het waterpeil van de poel te hoog wordt wordt het water naar de tuin gepompt met een vuilwaterpomp. Als er te weinig water in de poel (wadi) staat wordt grondwater uit een waterput naar de vijver gepompt met een dompelpomp. De pomp in de waterput wordt ook gebruikt voor beregening; daarvoor is deze aangesloten op een VYR 60 sproeier. Als het waterpeil in de waterput te laag wordt wordt de pomp uitgezet met een eenvoudig vlottermechanisme.
DE WATERPUT VOOR ALS ER ONVOLDOENDE WATER IS
Onze bodem bestaat uit fijn lemig zand dat slecht water doorlaat. De door ons gemaakte waterput (rioolbuis) heeft daarom een buitendiameter van 40 cm. De pijp is 6 meter lang en in de pijp zit een perforatie die het mogelijk maakt dat water van buitenaf in de pijp stroomt. Voor het graven van de put hebben we vooral een vuilwaterpomp gebruikt. Door het weggezogen water te laten bezinken in een Kliko en dan het water te laten terugstromen in de pijp konden we de diepte in gaan; extra gewicht op de pijp zorgde ervoor dat de pijp ook echt meezakte. De bovenzijde van de pijp zit 50 cm onder maaiveld. Rondom de pijp is een 1 meter hoog/diep gemetseld pomphuis gemaakt, waar als eerste een ‘zelfaanzuigende waterpomp’ geplaatst was. Omdat de put ‘s winter’s volliep met water en het water in de pomp zou kunnen bevriezen, moest elke winter de pomp uit de put gehaald worden. Uiteindelijk kwam ik uit op de Einhell Dompelpomp GC-PP 900. Had ik maar eerder geweten dat dit zo’n goed werkende en makkelijke pomp is; de druk is ruim voldoende om de VYR 60 met 100meter 1″ slang nog prima te laten werken en de pomp hangt jaarrond ‘beschut’ onder water. De eigen vlotterschakelaar voldoet ook prima. Het pomphuis was daarmee achteraf ook niet nodig geweest. Een fotorapportage van de bouw van de put staat hier.
HOMEASSISTANT OM HET PROCES IN GOEDE BANEN TE LEIDEN
Het open source programma Homeassistant zorgt ervoor dat het waterniveau in de poel op het gewenste niveau blijft; de dompelpomp in de waterput wordt aangestuurd met een op maat gemaakte applicatie.
HOMEASSISTANT ACTUELE INFORMATIE
Bijgewerkt: 13-06-2026 11h26min00sec
Pomp programma: Vijver niveau bewaken
Water niveau in de vijver: Voldoende
Pomp: off
Vijver opgepompt vandaag: 0 L
Sproeien opgepompt vandaag: 0 L
Anders opgepompt vandaag: 0 L
Werkelijke stroomprijs NextEnergy nu: 0,113 €/kWh
Stroomkosten vijver bijvullen + sproeien vandaag: 0,000 €
Equivalent waterkosten Vitens vandaag: 0,00 €
Netatmo regen laatste uur: 0,2 mm
Netatmo regen vandaag: 0,2 mm
Netatmo buitentemperatuur: 17,1 °C
KNMI Twenthe EV24 (Makkink) laatst beschikbaar: 2,7 mm
KNMI Twenthe regen per uur rest van vandaag:
| Uur | Vandaag rest van de dag verwacht regen |
|---|---|
| 11:00 | 0,9 mm |
| 12:00 | 0,3 mm |
| 13:00 | 1,6 mm |
| 14:00 | 0,1 mm |
| 15:00 | 0,3 mm |
| 16:00 | 0,9 mm |
| 17:00 | 0,1 mm |
| 18:00 | 0,9 mm |
| 19:00 | 0,8 mm |
| 20:00 | |
| 21:00 | |
| 22:00 | |
| 23:00 | |
| Totaal | 5,9 mm |
HARDWARE
– oude ssd based laptop met uitgeschakelde schermfunctie (waarop HA Linux Ubuntu based draait)
– Sonoff ZIGBEE 3.0 USB Dongle
– Shelly Outdoor Plug S Gen3 contact stekker
– Agara Overstroming sensor
– pvc buis met sensor, die verstelbaar in bredere pvc buis zakt
Criteria voor het bijvullen van de poel (wadi):
-de sensor van de peilbuis in de poel staat tenminste 5 minuten droog
-de productie van de zonnepanelen is groter dan het verbruik van de pomp
-de pomp werkt alleen tussen 11:00 en 16:00 (de goedkoopste uren van de dag)
-de stroomprijs is beneden 0,25 euro per kWh
-er wordt niet meer gepompt als de sensor tenminste 5 minuten onder water is gaan staan
BALANS
Regen zorgt voor vulling. Afgaand op de meerjarige KNMI meetgegevens van Airport Twenthe valt er gemiddeld 2,1 mm regen per dag. Met een dak-oppervlakte van 210 m2, een vijver-oppervlakte van 250 m2 en een oever-oppervlakte van 280 m2 (geschat op een equivalent van 100m2 afwaterend op vijver), valt er in theorie gemiddeld plm. 7 mm regen per dag.
Uit de poel verdwijnt water door verdamping; voor de verdamping van open water Penman methode geldt: 1,2 * EV24 Makkink methode zoals deze wordt gedeeld door het KNMI Airport Twenthe. Deze verdamping is op jaarbasis gemiddeld 1,9 mm per dag.
Omdat er water door de bodem lekt en ook omdat er periodes zijn waarin er geen of weinig regen valt en/of omdat er periodes zijn met extra veel verdamping, kan het zijn dat de poel bijgevuld moet worden met water uit de waterput.
Op basis van de actuele waarden in onderstaande, doorlopend bijgewerkte, tabel blijkt dat er tot nu toe gemiddeld per dag 5 mm water in de bodem zakte; de k-waarde van de ondergrond van de vijver is: 0,005 m/dag.. Dat komt overeen met 5 liter water per dag per m². Grond met deze k-waarde valt indicatief in de categorie matig zware klei.
Onderstaande tabel laat ook zien dat dagelijks gemiddeld ongeveer 1,3 m³ water in de put gepompt moest worden om dit verlies te compenseren. Dat komt overeen met een gemiddeld stroomverbruik van bijna 4 eurocent per dag.
| Netto vijver | 250 m² |
| Dak | 210 m² |
| Oever | 100 m² |
| Afw. totaal | 560 m² |
| # | Meetwaarden | Resultaat per m² vijver | Verondersteld eindresultaat | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Datum | Penman (mm) | Regen (mm) | Opgepompt (L) | Penman (mm) | Regen eff. (mm) | Opgepompt (mm) | Tot dan toe lekkage (mm) | Impact op water niveau die dag (mm) | Niveau t.o.v. startdatum (mm) | |
| 1 | 13-06 | 0,2 | 0 | 0,4 | 0,0 | |||||
| 2 | 12-06 | 4,1 | 0 | 9,2 | 0,0 | |||||
| 3 | 11-06 | -3,2 | 0,7 | 0 | -3,2 | 1,6 | 0,0 | -5,2 | -6,8 | 27,3 |
| 4 | 10-06 | -3,7 | 7,6 | 0 | -3,7 | 17,0 | 0,0 | -5,5 | 7,9 | 34,1 |
| 5 | 09-06 | -3,7 | 1,9 | 0 | -3,7 | 4,3 | 0,0 | -5,2 | -4,6 | 26,2 |
| 6 | 08-06 | -3,6 | 2,2 | 0 | -3,6 | 4,9 | 0,0 | -5,3 | -4,0 | 30,8 |
| 7 | 07-06 | -1,8 | 0,4 | 0 | -1,8 | 0,9 | 0,0 | -5,5 | -6,4 | 34,9 |
| 8 | 06-06 | -3,4 | 1,4 | 0 | -3,4 | 3,1 | 0,0 | -5,8 | -6,0 | 41,3 |
| 9 | 05-06 | -3,2 | 6,0 | 0 | -3,2 | 13,4 | 0,0 | -6,1 | 4,2 | 47,3 |
| 10 | 04-06 | -2,5 | 13,4 | 0 | -2,5 | 30,0 | 0,0 | -5,9 | 21,7 | 43,1 |
| 11 | 03-06 | -3,6 | 0,0 | 0 | -3,6 | 0,0 | 0,0 | -4,8 | -8,4 | 21,5 |
| 12 | 02-06 | -3,2 | 5,3 | 0 | -3,2 | 11,9 | 0,0 | -5,2 | 3,5 | 29,8 |
| 13 | 01-06 | -4,7 | 0,1 | 0 | -4,7 | 0,2 | 0,0 | -5,0 | -9,5 | 26,4 |
| 14 | 31-05 | -3,5 | 8,3 | 0 | -3,5 | 18,5 | 0,0 | -5,6 | 9,4 | 35,9 |
| 15 | 30-05 | -5,9 | 0,1 | 0 | -5,9 | 0,2 | 0,0 | -5,0 | -10,7 | 26,5 |
| 16 | 29-05 | -4,1 | 9,0 | 1.677 | -4,1 | 20,0 | 6,7 | -5,7 | 17,0 | 37,1 |
| 17 | 28-05 | -5,9 | 0,0 | 3.717 | -5,9 | 0,0 | 14,9 | -4,5 | 4,5 | 20,2 |
| 18 | 27-05 | -5,9 | 0,0 | 3.184 | -5,9 | 0,0 | 12,7 | -4,1 | 2,7 | 15,7 |
| 19 | 26-05 | -6,4 | 0,0 | 3.316 | -6,4 | 0,0 | 13,3 | -3,9 | 2,9 | 13,0 |
| 20 | 25-05 | -6,2 | 0,0 | 2.988 | -6,2 | 0,0 | 12,0 | -3,7 | 2,1 | 10,1 |
| 21 | 24-05 | -5,9 | 0,3 | 3.240 | -5,9 | 0,7 | 13,0 | -3,4 | 4,3 | 8,0 |
| 22 | 23-05 | -5,9 | 0,0 | 2.475 | -5,9 | 0,0 | 9,9 | -3,0 | 1,0 | 3,7 |
| 23 | 22-05 | -5,6 | 0,0 | 2.351 | -5,6 | 0,0 | 9,4 | -2,8 | 1,0 | 2,7 |
| 24 | 21-05 | -4,2 | 0,0 | 575 | -4,2 | 0,0 | 2,3 | -2,7 | -4,6 | 1,7 |
| 25 | 20-05 | -2,8 | 2,4 | 0 | -2,8 | 5,4 | 0,0 | -3,5 | -0,9 | 6,3 |
| 26 | 19-05 | -3,4 | 2,1 | 0 | -3,4 | 4,7 | 0,0 | -3,7 | -2,4 | 7,2 |
| 27 | 18-05 | -2,4 | 7,5 | 0 | -2,4 | 16,8 | 0,0 | -4,2 | 10,2 | 9,6 |
| 28 | 17-05 | -1,7 | 0,5 | 0 | -1,7 | 1,1 | 0,0 | -0,9 | -1,4 | -0,6 |
| 29 | 16-05 | -2,5 | 2,2 | 0 | -2,5 | 4,9 | 0,0 | -1,6 | 0,9 | 0,9 |
| 30 | 15-05 | -2,6 | 1,5 | 0 | -2,6 | 3,4 | 0,0 | -0,7 | 0,0 | 0,0 |
| Dagen meegenomen | 28 |
| k-waarde | 5,2 mm/dag |
| Lekkage/dag | 1,300 m³ |
Formules: Penman = 1,2 × Makkink EV24. Afw. totaal = vijver + dak + oever. Regen eff. = regen × afw. totaal / netto vijver. Opgepompt mm = liter / netto vijver. Penman wordt in de tabel negatief weergegeven. Tot dan toe lekkage wordt in de tabel negatief weergegeven. Impact op water niveau die dag = weergegeven Penman + Regen eff. + Opgepompt mm + weergegeven tot dan toe lekkage. Niveau t.o.v. startdatum = cumulatieve som van de impact per dag. k = (Regen eff. + Opgepompt mm - Penman) / dagen meegenomen.
TEN SLOTTE
Bij een net gegraven poel op leem- of kleibodem kan de infiltratie/lekkage in de loop van de tijd afnemen doordat fijne slib-, klei- en organische deeltjes, aangevuld met biofilm, de poriën aan de bodem-waterinterface gedeeltelijk afdichten. Veldstudies aan vijvers laten reducties van tientallen procenten tot meer dan de helft over jaren zien.
Stone&Boyd (1989), Seepage from Fishponds
Pedretti et al. (2024), Spatially variable organic-matter-driven clogging in a stormwater infiltration pond